De arbeidsmarkt is uit balans; vrouwen verdienen minder dan hun mannelijke collega’s en recent onderzoek* laat zien dat jonge vrouwen vaker in deeltijd werken. Deze scheve situatie zorgt ervoor dat vrouwen op jonge maar vooral ook op latere leeftijd, economisch minder zelfstandig zijn. Onnodig natuurlijk want vrouwen kunnen uitstekend meer bijdragen aan de arbeidsmarkt die zeker nu om capabele mensen zit te springen. Een ‘vrouwproof’ arbeidsmarkt is dus eigenlijk een klassieke win-winsituatie. En dat is nu precies wat we met FNV Vrouw willen bereiken.

Hoogopgeleide vrouwen

Tegenwoordig zijn vrouwen steeds vaker hoogopgeleid. Tot 45 jaar zijn ze gemiddeld zelfs hoger opgeleid dan de mannen. Ze hebben ook een hoger uurloon bij de start van hun carrière en vinden net zo makkelijk, of moeilijk, een baan als de mannen als ze net van school komen. Dat voordeel zou terug te zien moeten zijn in hun arbeidsparticipatie en de perspectieven, maar niets is minder waar. Eenmaal voorbij de 30 verdienen mannen meer en werken ze meer uren dan de vrouw.

Ongewild in deeltijdbanen

Opvallend is dat veel vrouwen al vanaf de start van hun carrière in deeltijd werken terwijl de helft daar niet voor kiest, zij willen graag meer uren werken. Een reden voor die deeltijdbanen kan de studiekeuze zijn; beroepen in de zorg en het onderwijs, van oudsher sectoren waarvoor meer vrouwen dan mannen kiezen, bieden meer deeltijd- dan voltijdbanen. En na een aantal jaren gewerkt te hebben, gaan vrouwen minder werken of stoppen zelfs, omdat er kinderen komen en ze zich op de zorgtaken richten.

Minder werken, meer zorgtaken?

Vaak wordt gesuggereerd dat vrouwen meer voor zorgtaken kiezen omdat ze zich daartoe aangetrokken voelen. Maar is dat zo? Is dat niet het gevolg van het voorbeeld dat we al generaties lang zien; de man is de kostwinner en de vrouw zorgt voor het gezin. En komt dat ook niet doordat het ook de meest logische keuze lijkt; vrouwen verdienen minder en dus gaan zij minder werken als de zorgtaken zich aandienen? Toch is dat vaak niet zo; allebei 4 dagen werken is vaak financieel gunstiger dan als de vrouw 3 dagen gaat werken bleek uit de Werkzorgberekenaar.

Veranderingen door FNV Vrouw

Ook FNV Vrouw begon 70 jaar geleden vanuit zo’n traditionele situatie waarbij de vrouwen alleen lid konden zijn als hun man lid van de FNV was. Inmiddels is dat gelukkig helemaal anders, maar dat is niet vanzelf gegaan. Veel vrouwen vanuit FNV Vrouw hebben zich daarvoor hard gemaakt, net als dat ze zich al die jaren al hebben ingezet voor de positie van de vrouw op de arbeidsmarkt. En stapje voor stapje verandert dat, alleen niet altijd zo snel als we graag willen zien.

Arbeidsparticipatie en economische zelfstandigheid van de vrouw

Die verandering willen we ook zien in de arbeidsparticipatie en economische zelfstandigheid van de vrouw. In de basis gaat dat al goed; vrouwen zijn goed opgeleid en hebben dus in principe alle kansen op een goede baan met een gelijkwaardig inkomen. En toch is dat nog niet de situatie. Komt dat door te lage verwachtingen van de vrouw en houden we onszelf beperkte carrièreperspectieven voor? Of komt dat door de manier waarop het bedrijfsleven nog steeds naar werkende vrouwen kijkt? Wordt er al op voorhand vanuit gegaan dat ‘vrouwen toch wel minder gaan werken als er kinderen komen’?

Vrouwelijk capaciteit benutten

Met een arbeidsmarkt die steeds krapper wordt, is meer arbeidsparticipatie hard nodig. En vrouwen kunnen dat heel goed invullen met de uren die ze beschikbaar hebben en het talent en de kennis die ze bezitten. De werkgevers zouden er goed aan doen om die capaciteit te benutten en daarbij de randvoorwaarden te scheppen die nodig zijn om de werksituatie voor vrouwen aantrekkelijk te maken. Want ja, er zijn zorgtaken te verrichten. Zeker in een maatschappij waarin ook steeds meer mantelzorg voor partners of ouders gewoon wordt. Taken die overigens ook door mannen uitgevoerd kunnen worden, over balans gesproken…

Doe jij mee?

FNV Vrouw zet zich in voor een vrouwproof arbeidsmarkt om het zo voor vrouwen mogelijk te maken om economisch zelfstandig te zijn en een goede balans te creëren tussen werk, vrije tijd en zorgtaken. Een rechtvaardige positie dus voor elke vrouw op de werkvloer. Hiervoor hebben we vrouwen nodig die met hun kennis, inzet en/of tijd willen helpen dit doel te realiseren. Bijvoorbeeld door met de politiek of het bedrijfsleven in gesprek te gaan of andere vrouwen te begeleiden bij projecten. Zo bereiken we meer met elkaar. Doe jij mee?

handtekening-judy-hoffer

Judy Hoffer
Voorzitter FNV Vrouw

Bron: “Werken aan de start”, Sociaal en Cultureel Planbureau.