Beter armoedebeleid voor vrouwen (BAVV)

Voorgeschiedenis BAVV

Het project  ‘Beter Armoedebeleid Voor Vrouwen’ is een vervolg op eerdere projecten als ‘Wonderen doen met weinig geld , Meer wonderen doen met weinig geld’ en het project Meer Kansen voor Alleenstaande Ouders in Lokaal Beleid’.

In deze projecten hebben vrouwen uit de achterban van FNV Vrouw te kennen gegeven het van groot belang te vinden dat er meer wordt gedaan met hun ervaringen en kennis. Zij willen graag een actieve rol spelen om die kennis en ervaring voor het voetlicht te brengen bij beleidsmakers, politici en instellingen om de positie van vrouwen te verbeteren. “Er moeten beslissingen worden genomen samen met ons en niet over ons hoofd heen. Men moet vaker naar ons luisteren en zelf ervaren om te weten wat het is om rond te komen van een minimuminkomen” werd er door de deelneemsters gezegd. Meer betrokkenheid van onderop dus en meer gebruik maken van ervaringsdeskundigheid. Met het BAVV project heeft FNV Vrouw hier gehoor aan gegeven.

Het project ‘Beter Armoedebeleid voor Vrouwen’ is gelanceerd op Wereldarmoededag, 17 oktober 2017 en liep tot eind 2018.

Met het project ‘Beter Armoedebeleid Voor Vrouwen’ hebben wij vrouwen kunnen organiseren en empoweren om – vanuit hun eigen ervaring – met een pakket van aanbevelingen het armoedebeleid, zowel op lokaal als landelijk niveau, actief te beïnvloeden om armoede onder vrouwen (en hun kinderen) tegen te gaan. Deelneemsters aan het project waren zowel werkende als uitkeringsgerechtigde vrouwen met een laag inkomen uit verschillende gemeenten. Dit betroffen eenoudergezinnen, gezinnen van migranten- en vluchtelingenvrouwen, ZZP-ers en studerende moeders.

In totaal zes gemeenten zijn er negen voorvrouwen geworven die ieder een eigen groep gevormd hebben van mensen uit de doelgroep. Om een eigen netwerk dan wel groep te vormen en daarmee aan de slag te kunnen gaan, hebben alle voorvrouwen masterclasses gevolgd gericht op wet- en regelgeving rond armoedebeleid, netwerkopbouw, coaching en empowerment van vrouwen uit de doelgroep en het lobbyen en onderhandelen rond een gezamenlijk actieplan. De voorvrouwen namelijk letterlijk het voortouw en waren de kartrekkers van in totaal zes lokale netwerken bestaande uit ervaringsdeskundigen. Samen met hen inventariseerde zij de lokale knelpunten alsmede oplossingen en ontwikkelde een gezamenlijk actieplan voor een beter armoedebeleid voor vrouwen door diverse bijeenkomsten en gezamenlijke acties te organiseren. Er zijn aanbevelingen overhandigd in de gemeente Leeuwarden, Tilburg, Spijkenisse, Amsterdam, Arnhem en Delft.

Iedere voorvrouw had zijn eigen speerpunt en doelgroep:

VoorvrouwGemeenteDoelgroepSpeerpunt
Bernadette van OsSittard-GeleenUitkeringsgerechtigdenInkomenstoeslag
Anush AvetisyanAmsterdamZZP/ondernemersStarten vanuit WWB & WW
Pamela Visser & Shermina StrickxNissewaard / SpijkenisseWerkende armen (vanuit uitkering sozawe)Tijdelijke contracten / constructies om de wet te omzeilen
Renia MersUtrechtIeder die met armoede te maken heeftMentaliteitsomslag bij de mensen zelf (mensen die in armoede leven/terecht zijn gekomen.)
Juslene Nanga- NgueleAmsterdam WestWerkende armenMinima voorzieningen + inkomensgrens voor schuldhulpverlening
Jennifer EbicilioDelftMensen die onder de radar leven (en dus niet in beeld zijn)Alle doelgroepen betrekken
Nasim HamidianArnhemJonge vrouwen/Jonge moedersArtikel 13, WWB En pleit voor oa betere voorlichting jongeren
Desiree WinklerAmsterdamUitkeringsgerechtigdenMeer inzet van ervaringsdeskundigheid en weg met tijdelijke (flex) contracten.

Aanbevelingen

Er zijn ook aanbevelingen overhandigd in Tilburg en Leeuwarden.

In Tilburg is samengewerkt met Stichting Feniks en lag de focus op uitkeringsgerechtigden. De speerpunten waren scholingskansen voor vrouwen en kinderopvang tijdens participatietrajecten.

In Leeuwarden is samengewerkt met OJO/Welzo, Ontmoetingscentrum Jonge Ouders van stichting Welzo en lag de focus op jonge moeders & uitkeringsgerechtigden. Het speerpunt was de onheuse bejegening en harde fraudeaanpak. In Leeuwarden is ook ingesproken bij de gemeenteraadvergadering wat is opgenomen en is hier te beluisteren.

Lokale acties

De afgelopen maanden hebben de voorvrouwen en ervaringsdeskundigen gewerkt aan lokale actieplannen. Hoewel er een enorme angstcultuur kan heersen waardoor mensen niet eens durven te praten uit angst gekort te worden op hun uitkering werden lokale aanbevelingen door ervaringsdeskundige vrouwen persoonlijk overhandigd aan gemeenteraadsleden en wethouders in:

In Leeuwarden is ook ingesproken bij de gemeenteraadvergadering wat is opgenomen en is hier te beluisteren. De gemeente Amsterdam heeft al laten weten bezig te zijn met de uitvoering van een van de aanbevelingen. Alle betrokken gemeenten zijn zich aan het buigen over hoe zij de aanbevelingen kunnen inbedden in het beleid en voeren komende tijd daarover nog gesprekken met de voorvrouwen.

Op 15 oktober 2018 organiseerde wij de conferentie ‘Zonder ervaringsdeskundigheid, geen goed armoedebeleid’ waarmee het project op ludieke wijze werd afgesloten. Tijdens deze conferentie hebben de voorvrouwen en ervaringsdeskundigen landelijke aanbevelingen aan de woordvoerders van de Tweede Kamer. Zij hebben ons ter plekke uitgenodigd om de aanbevelingen  in de Tweede Kamer te komen overhandigen aan de volledige commissie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid.

Bekijk hier het (foto)verslag van de FNV Vrouw armoedeconferentie.

Heeft u naar aanleiding van dit project vragen? Neem dan contact op met FNV Vrouw via email: post@fnvvrouw.nl of telefonisch via 020-5816398.

Toolkit BAVV

In het project ‘Beter Armoedebeleid Voor Vrouwen’ van FNV Vrouw zijn de voorvrouwen wegwijs gemaakt in beleidsbeïnvloeding. De vrouwen hebben geleerd hoe zij eigen ervaring kunnen benutten om het armoedebeleid te kunnen beïnvloeden alsmede een actieplan met verbeterpunten op kunnen stellen voor een beter lokaal armoedebeleid.

De toolkit omvat tips en tools om

  • een lokaal netwerk van ervaringsdeskundigen op te bouwen en als voorvrouw te begeleiden
  • een actieplan beter armoedebeleid op te stellen
  • bondgenoten te vinden
  • te lobbyen bij beleidsmakers en -uitvoerders om het lokale beleid te beïnvloeden

Wil jij samen met ervaringsdeskundigen een actieplan beter armoedebeleid voor vrouwen in je eigen gemeente maken? Hiervoor hebben we een toolkit ontwikkeld met een praktische handleiding om in je eigen gemeente aan de slag te gaan!

De toolkit is hier te downloaden.

E-book ‘Geld is je vriend’

Renia Mers heeft als één van de voorvrouwen en ervaringsdeskundigen deelgenomen aan het project Beter Armoedebeleid Voor Vrouwen van FNV Vrouw. Renia heeft een e-book geschreven voor iedereen die meer overzicht en structuur wilt hebben in de eigen financiën. Het is een van de resultaten van het BAVV project waar we bij FNV Vrouw trots op zijn.

Het boek bied praktische tips, adviezen en werkformats. Hiermee kunnen geldproblemen voorkomen worden. Renia geeft ook workshops rondom budgetteren vanuit haar eigen stichting.

Renia is druk met het opzetten van haar website, als deze live is, is deze te bestellen via www.reniamers.com.

Armoede & vrouwen

Uit onderzoek*1 komt naar voren dat het armoederisico voor vrouwen hoog is, met name als zij minderjarige kinderen hebben, hoofd zijn van een eenoudergezin en een migranten- of vluchtelingenachtergrond hebben.

In Nederland zijn er 1,25 miljoen armen. Volwassenen met een bijstandsuitkering lopen het meeste risico op armoede: 45% . Bij de kinderen ligt dit armoedepercentage nog veel hoger: 58% van de kinderen uit gezinnen met een bijstandsuitkering was in 2014 arm. Mensen met migranten of vluchtelingen-achtergrond lopen een bovengemiddeld risico (19% ten opzichte van gemiddeld 7,6% in 2014). Hoewel betaald werk als belangrijkste middel om uit de armoede te komen wordt gezien, vormen betaald werkenden ruim 40% van de totale groep armen.*2

Ook blijkt uit onderzoek dat gemeenten weinig aandacht besteden aan doelgroepen, zoals zzp’ers en armen met een baan in loondienst en dat deze groepen ook nauwelijks een beroep doen op voorzieningen waar ze gezien hun inkomen wel recht op hebben.*3

Het armoederisico is vooral hoog voor de 770.000 eenoudergezinnen waarvan de meerderheid een vrouw aan het hoofd heeft. De aanwezigheid van (uitsluitend) minderjarige kinderen in het huishouden blijkt samen te gaan met bijna anderhalf keer grotere kans op langdurige armoede.

Dit geldt veel sterker voor gezinnen met minderjarige kinderen van ouders met meer dan alleen een Nederlandse achtergrond: zij hebben ongeveer tweeënhalf keer zoveel kans om een armoedeperiode van ten minste drie jaar door te maken.

*Voetnoten

  1. Hoff, S.,  Wildeboer Schut, J.M.,  Goderis B. & Vrooman, C. (2016) Armoede in Kaart; nieuwe SCP-reeks over armoede in Nederland. http://digitaal.scp.nl/armoedeinkaart2016/
  2.  In 2009, toen de recessie in volle gang was, ging het zelfs om 48-49%. Inmiddels is dit percentage 41%.
  3. Wildeboer Schut J.M. & Hoff S. (2016) Een lang tekort. Langdurige armoede in Nederland,  SCP-publicatie 2016-6.  Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau, maart 2016, ISBN 978 90 377 0782 3. Pagina 58